شش خطی 4
آگاهی و توانایی شکوفا نشده، نادانی و بی‌تجربگی، شاگرد و استاد (منگ Méng)

ریشه‌شناسی و مفهوم کلیدی:

«مِنگ» معانی گوناگونی دارد. در اصل، نام گیاهی بوده که به آسانی رشد می‌کند و همه جا را می‌پوشاند. به مرور، «مِنگ» به معنای «پوشاندن» نیز به کار رفت. در دورانی که شاه ون این شش‌خطی را نوشت، معنای «مِنگ» به «خِرَد» گسترش یافته بود. در آن زمان، کودک آموزش‌ندیده را «تونگ مِنگ» می‌نامیدند. «تونگ» به معنای کودک است و «تونگ مِنگ» نشان می‌دهد که عقل کودکْ پوشیده و کشف‌نشده است. آموزش دادن به کودک را «چی مِنگ» می‌خواندند که به معنای واقعی، «برداشتن پوشش» یا «آشکار کردن آنچه پنهان است» می‌باشد. همچنین محل آموزش کودک «تالار مِنگ» نامیده می‌شد. بنابراین، «مِنگ» نماد چشمه‌ی دانایی و گوهر پنهان و کشف‌نشده‌ای است که درون فرد بی‌تجربه، ناآگاه و خام نهفته است.(گاهی پاسخ ای‌جینگ به سوالات تکراری و بی‌جا است.)

ساختارشناسی: آب(☵) در پایین، کوه(☶) در بالا

این ساختار دو معنای کلیدی دارد:چشمه‌ی دانایی: سه‌خطی‌ آب زیر کوه، چشمه‌ی آگاهی و گوهر ذاتی هر فرد است که در عمق وجود و زیر انبوهی از حالت‌ها و مقاومت‌های ذهنی سخت و نامنعطف (کوه) پنهان شده است. در نتیجه مسیر پرورش ذهن به منظور دستیابی به این آگاهی و توانایی بالقوه در این وضعیت طی می‌شود.رابطه‌ی استاد و شاگرد: از منظری دیگر، سه‌خطی کوه در بالا نماد استادی دانا، مسلط و آگاه است، در حالی که آب در پایین، ذهن فعال اما تاریک و پرورش نیافته‌ای را نشان می‌دهد که نیاز به تربیت شدن و پرورش یافتن دارد. مانند کودکی نوپا و پرورش نیافته که وارد مسیر تعلیم و تربیت می‌شود. از این رو به رابطه‌ی شاگرد و استاد می‌پردازد.پس گرچه تکاپوی آب (ذهن پرورش‌نیافته) ایجاد فشار، سختی و خطر می‌کند، اما این تکاپوی درونی، ریشه در همان گوهر دانایی دارد که خواهان متجلی شدن است و فرد را در مسیر رسیدن به آگاهی و اشراق پیش می‌برد.

ویژگی‌های روانی-عملکردی:

توجه به ساختار کوه بر فراز آب، بخشی از چگونگی پیمودن این مسیر را به ما نشان می‌دهد:کوه همچون استاد: باید چون کوهْ سنجیده، صبور و استوار باشد. اینگونه می‌تواند متناسب با نیاز شاگرد به او تعلیم دهد.آب همچون شاگرد: شاگرد می‌بایست صادقانه و با خلوص نیت به دنبال یادگیری باشد و از فرازونشیب‌ها و سختی‌های مسیر نترسد. اینگونه می‌تواند در مسیر یادگیری و پرورش ذهن، همچون رودخانه‌ای در مسیر رسیدن به دریا، استقامت ورزد.توجه به ساختار خطوط نیز بخش دیگری از چگونگی پیمودن مسیر را در بر می‌گیرد. خطوط ینگ استاد و خطوط یین شاگردان هستند:ینگ دوم: استادی که همچون چشمه‌ای لطیف و جوشان، شاگرد را در آغوش گرفته و به او تعلیم می‌دهد. ینگ ششم: استادی که بر فراز کوه نشسته و با جدیت شاگرد را تعلیم می‌دهد.شاگرد در ابتدا باید به نظم و مقررات پایبند شود تا آماده‌ی دریافت شود. شاگردی که ذهنِ بسته، سرسخت و مقاومی دارد نمی‌تواند آگاهی دریافت کند، از این رو با برخورد جدی و محکم استاد روبرو می‌شود تا شاید این مقررات، تنبیهات و تمرینات او را نرم و پذیرا کنند. اگر شاگرد به واسطه‌ی جدیت استاد یا شک و تردید‌های خود مسیرش را رها کند، در تاریکی باقی می‌ماند. اما اگر ادامه دهد یا بار دیگر به آغوش استاد بازگردد، به خوبی رشد می‌کند.این مسیر امکان شکوفایی توانایی‌های بالقوه و پرورش یافتن ذهن را فراهم می‌کند.